Alles loopt door elkaar, en alles loopt via jou

Work-life integration is het idee dat je werk en je privéleven niet meer in twee gescheiden vakken houdt, en dat ze door de dag heen door elkaar lopen: een mail tussen het avondeten door, een telefoontje van thuis terwijl je op je werk zit. Voor wie een eigen bedrijf heeft of een team draagt, is dat zelden een keuze, het is gewoon hoe het gaat. De vraag is dan wie het allemaal bij elkaar houdt, en wat dat kost.

Als iemand zegt dat ze aan work-life integration doet, hoor ik eigenlijk: ik kan het allemaal tegelijk, dus het mag ook allemaal tegelijk. Werk en leven lopen door elkaar, en iemand moet het uit elkaar houden.

Mijn man en ik hebben ruim honderd Friese paarden op stal, en daarnaast heb ik mijn eigen praktijk. Een merrie veulent wanneer zij er klaar voor is, en dat is zelden op een dinsdagmiddag om twee uur. Meestal is het diep in de nacht, in de week dat de agenda al vol zat, en dan sta je in je pyjama met een jas eroverheen te wachten op twee voorbeentjes en een neus. De volgende ochtend staat het personeel om acht uur op het erf, zit er een cliënt tegenover je en wil er thuis iemand weten waar de gymtas is.

Bij ons heet het een stal. Bij jou is het misschien een praktijk, of een directiefunctie met een telefoon die om half zeven 's ochtends al gaat. Het ziet er bij iedereen anders uit. Alleen werkt het overal hetzelfde: het komt binnen wanneer het wil, en er is er altijd één die opstaat.

Waarom werkt werk-privébalans niet als je een bedrijf hebt?

Het woord werk-privébalans is bedacht door mensen met een deur die ze achter zich dichttrekken. Een weegschaal gaat uit van twee schalen die je uit elkaar kunt houden, hier het werk en daar het leven. Wie een bedrijf heeft of thuis de enige is die het overzicht houdt, weet dat die schalen allang in elkaar zijn geschoven. Een ziek dier wacht niet tot het jou uitkomt, en een klant in paniek ook niet.

Daarom klinkt integratie eerlijker, en het heeft ook gewoon iets moois. Een kind dat opgroeit tussen de paarden, een avondmaaltijd waarbij het gesprek vanzelf gaat over wat er die dag gebeurd is. Je woont in wat je aan het bouwen bent. Alleen wordt het woord tegenwoordig verkocht als oplossing. Het beschrijft gewoon hoe het is, en wat het kost staat er niet bij.

Wie betaalt de prijs van work-life integration?

Het werk wordt makkelijk de derde in huis. Het schuift aan bij het avondeten en het ligt mee in bed als de planning van morgen nog even wordt doorgelopen. En het wint elke discussie, want een ziek dier of een deadline kan echt niet wachten, en jij ogenschijnlijk altijd wel.

Het blijft ook zelden bij het werk zelf. Het is vooral alles eromheen wat je er even bij regelt: de bloemen voor de medewerker die ziek thuis zit, de afspraak met de accountant die verzet moet worden, de cadeaus voor de feestdagen, het telefoontje naar de klant die ontevreden klonk. Niemand heeft het je gevraagd en het staat in geen enkele functieomschrijving. Je doet het in het voorbijgaan, zo vanzelf dat je het zelf niet eens meer meetelt.

Alleen vraagt die derde nooit iets onredelijks. Elke afzonderlijke keer is het logisch dat het werk voorgaat en dat jij het regelt, want jij ziet het nu eenmaal sneller. Het zijn de honderd logische keren achter elkaar die ervoor zorgen dat jij op een avond de enige bent die weet hoe alles in elkaar zit. Je hebt het zelf zo laten groeien, zonder dat je er ooit bewust ja tegen hebt gezegd.

En 's avonds mopper je tegen je partner dat jij weer alles mag oplossen, terwijl het al geregeld was voordat die wist dat er iets te regelen viel.

Jij houdt ook bij wat het gekost heeft. De verjaardag die werd ingekort, het weekend weg dat voor de derde keer verschoof, en je eigen lichaam dat al maanden iets probeert te zeggen. Je vult het gat zo soepel dat niemand ziet dat er een gat was. Dat noemen ze dan vakmanschap, en het is ook gewoon de reden dat het bij jou blijft liggen.

Wat gebeurt er als je naast een paard staat?

Grappig eigenlijk, dat ik uitgerekend met paarden werk. Dezelfde dieren die geen rekening houden met mijn agenda, doen in mijn praktijk iets wat in jouw dagen zelden nog voorkomt: ze hebben niets van je nodig. Een paard van zeshonderd kilo wil geen besluit van je en ook geen geruststelling. Ze reageert op wat er in je lijf gebeurt, en voor veel vrouwen die bij mij komen is dat de eerste keer in jaren dat er iemand tegenover hen staat voor wie ze niets hoeven op te lossen.

Er gebeurt dan meestal niet zoveel. Het wordt stil, en er valt niks te regelen. Voor een vrouw die gewend is tien stappen vooruit te denken is dat nogal onwennig, want al dat vooruitdenken blijkt ook een manier om het niet-weten buiten de deur te houden. Naast een paard lukt dat niet, en dan komt de vraag die er al die tijd onder lag: wat doe ik hier eigenlijk, als er niks te regelen valt? Je staat daar, je weet het antwoord nog niet, en je merkt dat je dat kunt hebben.

Wie die vraag een keer heeft laten staan zonder haar weg te regelen, hoeft de rol niet meer vast te houden om iemand te zijn. Vrouwen die dit bij mij geleerd hebben, denken niet meer tien stappen vooruit voor iedereen om hen heen. Ze kunnen een vraag laten liggen tot een ander hem oppakt, en wat ze dragen, dragen ze omdat ze ervoor gekozen hebben. De onzekerheid blijft. Alleen kun je er nu naast blijven staan.

Hoe betaal je de prijs met open ogen?

Ik ga niemand vertellen dat ze minder moet werken of haar bedrijf op afstand moet zetten. Een leven waarin werk en thuis door elkaar lopen heeft een prijs, en ik vind het een prijs die het waard kan zijn. De vraag is alleen wie hem betaalt, en of je dat zelf zo gekozen hebt. Zolang jij de rekening niet hardop voorleest, blijf je hem in je eentje betalen.

Hoe ik daarin met je meeloop, één op één en een paar maanden lang, staat op de pagina Voor jezelf.

De merrie blijft veulenen wanneer zij wil en de telefoon blijft om half zeven gaan. In diezelfde week kan er wel een uur bestaan waarin niets via jou loopt.

• • •

Veelgestelde vragen

Wat is work-life integration?

Work-life integration is het idee dat werk en privé niet in twee gescheiden vakken zitten en door de dag heen door elkaar lopen. Voor ondernemers en leidinggevenden is dat meestal gewoon de praktijk. Het woord beschrijft hoe het gaat. Wie alle extra regeltaken draagt en wat dat kost, zegt het niet.

Wat is het verschil tussen werk-privébalans en work-life integration?

Bij werk-privébalans houd je werk en privé uit elkaar en zoek je een evenwicht tussen de twee. Bij work-life integration lopen ze door elkaar en probeer je ze niet meer te scheiden. Wie een eigen bedrijf heeft of een team draagt, herkent vaak vooral dat tweede: het werk komt binnen wanneer het wil.

Hoe kan een paard helpen als alles via jou loopt?

Een paard heeft niets van je nodig, geen besluit en geen geruststelling. Het reageert alleen op wat er in je lijf gebeurt. Voor vrouwen die gewend zijn alles te regelen, is dat vaak het eerste uur in jaren waarin niets via hen loopt. Bij Rianne Sibma in Rottum staan de paarden los in de bak, zonder halster of touw.

• • •

Over de auteur

Rianne Sibma is integratief counselor en werkt als paardencoach met altijd-aan vrouwen, vanuit Rottum in Friesland en bij de Hollandsche Manege in Amsterdam. Ze werkt volgens haar eigen werkwijze Eqrian® en is aangesloten bij NFG, Koepel NAP, V-PCN en het IFS Institute.